"Παράδοξη απογύμνωση": Σε υποθερμία και ισχαιμικό επεισόδιο οφείλεται ο θάνατος του Πυροσβέστη στο Μπέλες

Φως στα ακριβή αίτια θανάτου του 45χρονου Διοικητή του Πυροσβεστικού Κλιμακίου Ποροΐων, Κωνσταντίνου Γκίνη, έριξε το τελικό πόρισμα της ιατροδικαστικής εξέτασης. Ο άτυχος αξιωματικός, ο οποίος εντοπίστηκε νεκρός στις 3 Ιανουαρίου σε δύσβατη χαράδρα στο όρος Μπέλες, έχασε τη ζωή του από παθολογικά αίτια που συνδέονται άμεσα με τις ακραίες καιρικές συνθήκες.

Τα ευρήματα του ιατροδικαστή

Σύμφωνα με το πόρισμα της νεκροψίας-νεκροτομής, ο θάνατος του 45χρονου επήλθε από ισχαιμικό καρδιακό επεισόδιο (ανακοπή), το οποίο προκλήθηκε λόγω υποθερμίας. Οι ιατροδικαστικές αρχές κατέληξαν στα εξής βασικά συμπεράσματα:

• Αποκλεισμός εγκληματικής ενέργειας: Δεν υπάρχουν ενδείξεις που να παραπέμπουν σε εγκληματική ενέργεια.
• Χρόνος θανάτου: Ο θάνατος προσδιορίζεται χρονικά στις πρώτες δύο ημέρες της εξαφάνισής του, δηλαδή στις 23 ή 24 Δεκεμβρίου 2025.
• Εξήγηση για την αφαίρεση ρούχων: Το γεγονός ότι ο εκλιπών βρέθηκε έχοντας αφαιρέσει τον ρουχισμό του αποδίδεται στην υποθερμία. Πρόκειται για ένα γνωστό ιατρικό φαινόμενο (συχνά αναφερόμενο ως «παράδοξη απογύμνωση»), όπου το θύμα, λόγω της διαταραχής του μηχανισμού ρύθμισης της θερμοκρασίας του σώματος, αισθάνεται ψευδώς υπερβολική ζέστη.
• Επιφανειακά τραύματα: Οι εκδορές που εντοπίστηκαν στα χέρια του ήταν επιφανειακές, χωρίς το απαιτούμενο βάθος για να επιφέρουν τον θάνατο, ενώ δεν βρέθηκαν ίχνη αίματος στα ρούχα ή στο σώμα του.

Επιπρόσθετα, οι τοξικολογικές αναλύσεις ήταν καθαρές και δεν ανέδειξαν ευρήματα που να διαφοροποιούν την ιατροδικαστική εικόνα.

Η παράδοξη απογύμνωση

Η παράδοξη απογύμνωση είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται στην υποθερμία, όπου το άτομο νιώθει έντονη ζέστη και, παρά την επικίνδυνα χαμηλή θερμοκρασία σώματός του, αρχίζει να βγάζει τα ρούχα του, σαν να καίγεται, κάτι που αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο θανάτου από έκθεση στο κρύο. Αυτό συμβαίνει λόγω δυσλειτουργίας του υποθαλάμου (το κέντρο ρύθμισης της θερμοκρασίας), που προκαλεί διαστολή των περιφερικών αγγείων, αίσθηση ζέστης, και οδηγεί σε αυτή την «παράλογη» συμπεριφορά απέναντι στο κρύο.

Τι είναι η Υποθερμία;

Είναι μια σοβαρή κατάσταση όπου η θερμοκρασία του σώματος πέφτει κάτω από τους 35°C, επειδή ο οργανισμός χάνει θερμότητα ταχύτερα απ' ό,τι μπορεί να την παράγει.

Πώς Εμφανίζεται η Παράδοξη Απογύμνωση;

• Αρχική αντίδραση: Ο οργανισμός προσπαθεί να ζεσταθεί (ρίγος, σύσφιξη αγγείων).
• Εξάντληση των μηχανισμών: Καθώς η υποθερμία βαθαίνει, το κέντρο θερμορύθμισης στον εγκέφαλο (υποθάλαμος) «μπερδεύεται».
• Διαστολή αγγείων: Ο υποθάλαμος δίνει εντολή για διαστολή των αγγείων, προσπαθώντας να «αποβάλλει» θερμότητα, όμως τώρα αυτό το κάνει σε σώμα ήδη παγωμένο.
• Αίσθηση ζέστης: Αυτή η διαστολή προκαλεί αίσθηση έντονης ζέστης, παρά το κρύο, οδηγώντας το άτομο να βγάζει τα ρούχα του.

Συμπτώματα Υποθερμίας (Γενικά):

• Ρίγος (που σταματά σε σοβαρή υποθερμία).
• Αργές κινήσεις, αδεξιότητα, υπνηλία.
• Σύγχυση, κακή κρίση, προβλήματα στην ομιλία.
• Αργός παλμός και αναπνοή (σε σοβαρά στάδια)

Σημασία:
Η παράδοξη απογύμνωση είναι ένδειξη πολύ σοβαρής υποθερμίας και αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο για καρδιακή ανεπάρκεια, εγκεφαλική δυσλειτουργία και θάνατο, απαιτώντας άμεση ιατρική βοήθεια.

Τι είναι η υποθερμία

Η υποθερμία είναι μια κρίσιμη κατάσταση υγείας που εκδηλώνεται όταν η παραγωγή θερμότητας από το σώμα δεν μπορεί να καλύψει τις απώλειες θερμότητας, οδηγώντας σε μια επικίνδυνα μειωμένη θερμοκρασία του σώματος. Η θερμοκρασία ενός υγιούς σώματος κυμαίνεται κανονικά γύρω στους 36 έως 37 °C. Ωστόσο, όταν αυτή μειώνεται κάτω από τους 35 °C, επέρχεται η υποθερμία.

Αυτή η μείωση της θερμοκρασίας του σώματος μπορεί να διαταράξει σημαντικά τη λειτουργία κρίσιμων οργάνων, όπως είναι η καρδιά και το νευρικό σύστημα. Χωρίς άμεση ιατρική παρέμβαση, η υποθερμία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές, όπως ανεπάρκεια της καρδιάς και του αναπνευστικού συστήματος, και τελικά στον θάνατο.

Μία από τις πιο συχνές αιτίες της υποθερμίας είναι η έκθεση σε ψυχρές καιρικές συνθήκες. Για την αντιμετώπισή της, κεντρικός στόχος είναι η επαναφορά της θερμοκρασίας του σώματος σε κανονικά επίπεδα μέσω διαφόρων μεθόδων θέρμανσης.

Συμπτώματα της υποθερμίας

Όταν αρχίζει να πέφτει η θερμοκρασία το πρώτο πράγμα που θα νιώσετε είναι το ρίγος καθώς θεωρείται ως η αυτόματη άμυνα του οργανισμού μας ενάντια στην χαμηλή θερμοκρασία. Γενικά τα συμπτώματα υποθερμίας χωρίζονται σε 3 στάδια ανάλογα την σοβαρότητα της κατάστασης και είναι:

Ήπια υποθερμία

Ήπια υποθερμία σημαίνει ότι η θερμοκρασία του σώματός σας είναι μεταξύ 35°C και 32°C. Τα συμπτώματα της ήπιας υποθερμίας περιλαμβάνουν:

• Δόντια που τρέμουν και τρίζουν.
• Εξάντληση
• Αδεξιότητα, αργές κινήσεις και αντιδράσεις.
• Υπνηλία
• Αδύναμος παλμός
• Γρήγορος καρδιακός ρυθμός ( ταχυκαρδία )
• Σύγχυση και κακή κρίση/απώλεια επίγνωσης
• Υπερβολική ούρηση
• Πρόβλημα στην ομιλία
• Γρήγορη αναπνοή
• Χλωμό χρώμα δέρματος
• Σύγχυση

Μέτρια υποθερμία

Η μέτρια υποθερμία σημαίνει ότι η θερμοκρασία του σώματός σας είναι μεταξύ 32°C και 28°C. Τα συμπτώματα της μέτριας υποθερμίας περιλαμβάνουν:

• Λιγότερο ρίγος
• Η ομιλία είναι μπερδεμένη
• Μείωση της νοητικής λειτουργίας
• Δυσκολία σκέψης
• Ψευδαισθήσεις
• Μπλε χρώμα στο δέρμα ( κυάνωση )
• Αυξημένη μυϊκή δυσκαμψία.
• Διεσταλμένες κόρες οφθαλμών
• Μη φυσιολογικός καρδιακός ρυθμός
• Μειωμένη αρτηριακή πίεση
• Εξασθενημένα αντανακλαστικά
• Απώλεια συνείδησης
• Επιβράδυνση στην αναπνοή και τον καρδιακό ρυθμό

Σοβαρή υποθερμία

Η σοβαρή υποθερμία σημαίνει ότι η θερμοκρασία του σώματός σας είναι μικρότερη 28°C. Τα συμπτώματα σοβαρής υποθερμίας περιλαμβάνουν:

• Απώλεια ρίγους
• Χαμηλή αρτηριακή πίεση (υπόταση)
• Απουσία αντανακλαστικών
• Πλήρης μυϊκή δυσκαμψία
• Χαμηλή παραγωγή ούρων (ολιγουρία)
• Υγρό στους πνεύμονες
• Η καρδιά σταματά να χτυπά (καρδιακή ανακοπή)
• Κώμα
• Θάνατος

Αιτίες υποθερμίας

Οι αιτίες της υποθερμίας μπορεί να είναι πολλές και συνήθως σχετίζονται με τις συνθήκες περιβάλλοντος και τη συμπεριφορά του ατόμου. Ορισμένες από τις κύριες αιτίες περιλαμβάνουν:

• Έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες: Η παραμονή σε περιβάλλον με χαμηλές θερμοκρασίες χωρίς επαρκή προστασία από το κρύο είναι συχνός παράγοντας που μπορεί να οδηγήσει σε υποθερμία.
• Υγρασία και βροχή: Ο επικίνδυνος συνδυασμός της χαμηλής θερμοκρασίας με την υγρασία ή τη βροχή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο υποθερμίας, καθώς τα ρούχα βρέχονται και χάνουν την ικανότητά τους να διατηρούν τη θερμότητα.
• Αλλαγή θερμότητας: Η θερμότητα μεταφέρεται απευθείας από το ένα αντικείμενο στο άλλο. Για παράδειγμα, αν ρίξετε κρύο νερό στο πρόσωπό σας, αισθάνεστε πιο δροσεροί επειδή η θερμότητα από το σώμα σας μεταφέρεται στο νερό.
• Μη κατάλληλη ενδυματολογία: Η επιλογή μη κατάλληλης ενδυμασίας για τις συνθήκες μπορεί να επιδεινώσει τον κίνδυνο υποθερμίας.
• Υπερβολική έκθεση στο κρύο: Παραμονή σε κρύο περιβάλλον για πολύ ώρα χωρίς θέρμανση μπορεί να εξαντλήσει τα αποθέματα θερμότητας του σώματος.

Είναι σημαντικό να λαμβάνετε προφυλάξεις όταν βρίσκεστε σε περιβάλλον με χαμηλές θερμοκρασίες για να αποφύγετε την υποθερμία, όπως να φοράτε κατάλληλα ρούχα, να προσέχετε την υγρασία και να αναζητάτε καταφύγιο και θέρμανση όταν είναι απαραίτητο.

Ποια άτομα παθαίνουν πιο εύκολα υποθερμία

Τα άτομα με αυξημένο κίνδυνο υποθερμίας είναι:

• Ηλικιωμένοι
• Βρέφη
• Παιδιά
• Άστεγα άτομα
• Άτομα με ψυχικές ασθένειες
• Άτομα που βρίσκονται σε εξωτερικούς χώρους για μεγάλο χρονικό διάστημα
• Άτομα που κάνουν δραστηριότητες σε κρύο καιρό χωρίς κατάλληλο εξοπλισμό

Έχω υποθερμία τι να κάνω
Αφαιρέστε τυχόν βρεγμένα ρούχα

• Μετρήστε τη θερμοκρασία του ατόμου εάν υπάρχει διαθέσιμο θερμόμετρο
• Προσφέρετε ζεστά υγρά (όπως σούπα ή ζεστή σοκολάτα), αλλά αποφύγετε το αλκοόλ και την καφεΐνη , που κάνουν το αίμα να κρυώνει πιο γρήγορα
• Μην δώσετε υγρά σε αναίσθητο άνθρωπο
• Προστατέψτε το άτομο από το κρύο με κάποια κουβέρτα ή στεγνά ρούχα
• Προσπαθήστε να ζεστάνετε το άτομο με την δική σας θερμότητα αν δεν υπάρχει άλλη λύση
• Μετακινηθείτε γρήγορα σε ένα ζεστό και ξηρό μέρος

Ιατρική περίθαλψη

Αν η υποθερμία βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο θα πρέπει να αναζητήσετε ιατρική-νοσοκομειακή περίθαλψη για να αυξήσετε την θερμοκρασία του σώματός σας σωστά. Η θεραπεία της υποθερμίας περιλαμβάνει:

• Θέρμανση μέσω παθητικών μεθόδων: Χρήση κουβερτών για την κάλυψη του ατόμου και παροχή ζεστών ροφημάτων.
• Ανανέωση της θερμοκρασίας του αίματος: Θέρμανση του αίματος μέσω μηχανήματος αιμοκάθαρσης (που συνήθως χρησιμοποιείται για την καθαριότητα του αίματος σε ασθενείς με προβλήματα νεφρών) και επανακυκλοφορίας του στο σώμα.
• Θέρμανση μέσω ενδοφλέβιων υγρών: Εισαγωγή θερμαινόμενου διαλύματος μέσω ΙV στη φλέβα.
• Ανανέωση της θερμοκρασίας των αεραγωγών: Χρήση υγροποιημένου οξυγόνου μέσω μάσκας ή ρινικού καθετήρα.

Μπορεί να προληφθεί η υποθερμία;

Όταν βρισκόμαστε σε μία κατάσταση με πολύ κρύο θα πρέπει πάντα να λαμβάνουμε τα απαραίτητα μέτρα ώστε να μένουμε προφυλαγμένοι χωρίς προβλήματα υποθερμίας. Οι ηλικιωμένοι και τα παιδιά θα πρέπει να προσέχουν ιδιαίτερα για την πρόληψη της υποθερμίας. Κάποια μέτρα πρόληψης υποθερμίας που θα πρέπει να λάβετε υπόψη σας είναι τα εξής:

• Ντυθείτε με πολλά και ζεστά ρούχα.
• Καταναλώστε και πιείτε ζεστά φαγητά και ποτά.
• Φορέστε κατάλληλα ρούχα σε εξωτερικούς χώρους όπως κασκόλ, γάντια, σκουφάκι, καπέλα.
• Μετακινηθείτε όταν νιώθετε κρύο για να αυξήσετε τη θερμοκρασία του σώματός σας.
• Αποφύγετε ουσίες που είναι γνωστό ότι συμβάλλουν στην υποθερμία, όπως το αλκοόλ ή ορισμένα φάρμακα.
• Κρατήστε την θερμοκρασία του σπιτιού σας πάνω από 20°C

Πότε πρέπει να δω τον γιατρό μου;

Η υποθερμία αποτελεί κατάσταση που απαιτεί άμεση προσοχή. Είναι σημαντικό να ζητήσετε ιατρική βοήθεια αμέσως εάν εσείς ή κάποιος γνωστός σας παρουσιάζει συμπτώματα υποθερμίας. Αν δεν αντιμετωπιστεί με θεραπεία, η υποθερμία μπορεί να εξελιχθεί σε κρίσιμη κατάσταση.

ΠΗΓΕΣ: anexartitos.gr, newsroom